Trong các công trình hiện đại như nhà cao tầng, trung tâm thương mại, nhà xưởng, bệnh viện, trường học, hệ thống âm thanh PCCC đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc cảnh báo cháy, hướng dẫn thoát nạn và bảo vệ tính mạng con người. 

Không chỉ đơn thuần là còi báo cháy, hệ thống âm thanh PCCC ngày nay được phát triển thành hệ thống thông báo bằng giọng nói (Voice Evacuation System) theo các tiêu chuẩn an toàn quốc tế và Việt Nam.

Hệ thống âm thanh PCCC là gì?

Hệ thống âm thanh PCCC là hệ thống loa và thiết bị điều khiển được tích hợp với hệ thống báo cháy tự động, có nhiệm vụ phát:

• Tín hiệu cảnh báo cháy: Thông báo tới toàn bộ khu vực công trình, ứng dụng về tín hiệu bảo cháy để mọi người có thể lưu ý, chú ý các bản tin tiếp theo. VD " Hiện tại chúng tôi có tiếp nhận tín hiệu báo cháy từ hệ thống báo cháy, chúng tôi sẽ kiểm tra và thông báo quý vị ngay sau đây...."

• Thông báo khẩn cấp: Khi có cháy, cần di tản khẩn cấp. VD " Hiện tại cháy đang lan rất nhanh và không có khả năng khống chế, đề nghị quý vị di tản qua lối ra gần nhất hoặc theo bảng chỉ dẫn Exit..."

• Hướng dẫn sơ tán bằng giọng nói: Hướng dẫn có thể thực hiện thông qua các bản tin ghi âm sẵn hoặc thông qua Micro

Hệ thống này thường được gọi bằng các tên phổ biến:

• Hệ thống âm thanh báo cháy

• Hệ thống âm thanh thông báo khẩn cấp

• Hệ thống Voice Evacuation

• Hệ thống PA cho PCCC

Và chúng ta cần phải phân biệt rõ giữa hệ thống thông báo báo cháy và hệ thống âm thanh thông báo... xem thêm tại bài viết: https://toavietnam.net/article-537-phan-biet-giua-voice-evacuation-system-ves-va-public-address-system-pa.html 

Vai trò cảnh báo cháy sớm và hiệu quả

Khi xảy ra cháy, âm thanh là phương tiện cảnh báo nhanh nhất và hiệu quả nhất, đặc biệt trong điều kiện:

• Mất điện chiếu sáng

• Khói dày làm giảm tầm nhìn

• Khu vực đông người, nhiều tầng

Hệ thống âm thanh PCCC đảm bảo:

• Âm lượng đủ lớn theo tiêu chuẩn: Hiện tại Việt Nam, âm thanh cho PCCC sẽ thiết kế theo tiêu chuẩn TCVN 3890:2023, vui lòng tham khảo thêm bài viết: https://toavietnam.net/article-528-tcvn-3890-2023-tieu-chuan-am-thanh-trong-pccc-cong-trinh-va-nha-o.html 

• Phủ đều mọi khu vực: Bất cứ vị trí nào có người đều có thể nghe thấy, ngay cả khi âm thanh bị điều chỉnh nhỏ hoặc tắt qua chiết áp thì hệ thống vẫn có khả năng bỏ qua các điều chỉnh này và phát âm thanh tới tất cả các loa

• Người trong công trình dễ dàng nhận biết tình trạng nguy hiểm

Việc cảnh báo sớm giúp tăng thời gian phản ứng, giảm thiểu thương vong do ngạt khói và hoảng loạn.

Vai trò hướng dẫn thoát nạn bằng giọng nói (Voice Evacuation)

Khác với còi báo cháy thông thường chỉ phát âm thanh hú, hệ thống âm thanh PCCC bằng giọng nói cung cấp thông tin cụ thể và rõ ràng cho người sử dụng công trình.

Nội dung thông báo thường bao gồm:

• Cảnh báo sớm: Xác định có tín hiệu từ hệ thống PCCC gửi sang .. tín hiệu này là để cảnh báo

• Nếu cháy thật và đã khống chế được: Thông báo lại để an tâm làm việc

• Nếu cháy giả: Thông báo lại để biết thông tin

• Nếu cháy không thể kiểm soát: Cần phải thông báo di tản, chỉ dẫn thoát hiểm an toàn hoặc hướng dẫn di tản theo khu vực, khen chen lấn, xô đẩy gây mất an toàn lao động.

Việc hướng dẫn bằng lời nói giúp:

• Giảm tâm lý hoảng loạn

• Tránh thoát nạn sai hướng giảm thiểu rủi do tai nạn 

• Tăng hiệu quả sơ tán có kiểm soát

Đây là lý do vì sao Voice Evacuation System được khuyến nghị và bắt buộc trong nhiều loại công trình.

Vai trò điều phối và hỗ trợ công tác chữa cháy

Hệ thống âm thanh PCCC cho phép:

• Phát thông báo tự động 24/7: Hoạt động liên tục, tự động hoàn toàn

• Phát thông báo trực tiếp từ trung tâm điều khiển

• Chỉ huy sơ tán theo từng khu vực

• Hỗ trợ lực lượng PCCC trong quá trình xử lý sự cố

Trong nhiều tình huống khẩn cấp, âm thanh là kênh truyền thông duy nhất giúp ban quản lý công trình và lực lượng chữa cháy:

• Ra lệnh khẩn cấp

• Cảnh báo nguy hiểm cục bộ

• Hướng dẫn người mắc kẹt

Vai trò tích hợp với các hệ thống kỹ thuật khác

Hệ thống âm thanh PCCC thường được tích hợp chặt chẽ với:

• Trung tâm báo cháy

• Hệ thống thang máy

• Hệ thống hút khói, tăng áp

• Hệ thống chiếu sáng sự cố

• Hệ thống kiểm soát cửa thoát hiểm

Khi có sự cố cháy:

• Âm thanh kích hoạt đồng thời với các hệ thống an toàn

• Giúp quá trình thoát nạn diễn ra đồng bộ và hiệu quả

Đáp ứng tiêu chuẩn, quy định và yêu cầu pháp lý

Theo các tiêu chuẩn phổ biến hiện nay:

• TCVN 3890

• TCVN 5738

• EN 54-16 (thiết bị điều khiển âm thanh PCCC)

• EN 54-24 (loa dùng cho hệ thống báo cháy)

• EN 54-4 (Nguồn cho hệ thống âm thanh thông báo)
  

• NFPA 72

Ngày này, gần như toàn bộ các công trình công cộng đều bắt buộc phải trang bị âm thanh PCCC bao gồm và không giới hạn: Chung cư cao tầng, Trung tâm thương mại, Nhà máy, nhà xưởng, Khách sạn, bệnh viện

Việc không đáp ứng yêu cầu về hệ thống âm thanh PCCC có thể dẫn đến:

• Không được nghiệm thu PCCC

• Không đủ điều kiện đưa công trình vào sử dụng

Vai trò bảo vệ tính mạng con người

Mục tiêu cao nhất của hệ thống âm thanh PCCC là:

• Bảo vệ tính mạng con người

• Giảm thiểu thương vong khi xảy ra cháy nổ

So với còi báo cháy truyền thống:

• Giọng nói giúp con người phản ứng nhanh hơn

• Thông tin rõ ràng giúp mọi đối tượng dễ hiểu và làm theo

• Đặc biệt hiệu quả với người già, trẻ em và người khuyết tật

Xu hướng tất yếu trong thiết kế công trình hiện đại

Trong thiết kế PCCC hiện đại:

• Hệ thống âm thanh báo cháy bằng giọng nói đang dần thay thế còi báo cháy thông thường

• Voice Evacuation trở thành giải pháp tiêu chuẩn cho công trình lớn

• Chủ đầu tư ưu tiên giải pháp an toàn lâu dài, dễ nghiệm thu

Hệ thống âm thanh trong PCCC không chỉ là thiết bị hỗ trợ, mà là thành phần bắt buộc trong việc đảm bảo an toàn cho con người và công trình. Với khả năng cảnh báo sớm, hướng dẫn thoát nạn, hỗ trợ chỉ huy chữa cháy và đáp ứng tiêu chuẩn pháp lý, hệ thống âm thanh PCCC đóng vai trò then chốt trong mọi công trình hiện đại.

Nguồn: Tổng hợp !