EN 54-4 là một phần trong bộ tiêu chuẩn EN 54 – Fire Detection and Fire Alarm Systems của Châu Âu, quy định các yêu cầu kỹ thuật và phương pháp thử nghiệm đối với thiết bị nguồn cấp (Power Supply Equipment – PSE) dùng trong hệ thống báo cháy và hệ thống sơ tán bằng giọng nói.

Nếu EN 54-16 được xem là “bộ não” điều khiển hệ thống Voice Alarm, thì EN 54-4 chính là “trái tim” cung cấp năng lượng, đảm bảo toàn bộ hệ thống báo cháy luôn hoạt động liên tục, kể cả khi mất điện lưới.

Phạm vi áp dụng của EN 54-4

EN 54-4 áp dụng cho các thiết bị nguồn sử dụng trong hệ thống báo cháy, bao gồm:

• Bộ nguồn trung tâm cho hệ thống báo cháy

• Bộ nguồn cho hệ thống Voice Alarm / PAVA

• Bộ sạc ắc quy (battery charger)

• Các module nguồn tích hợp trong tủ điều khiển báo cháy

Miễn là thiết bị có chức năng cung cấp và quản lý nguồn điện cho hệ thống báo cháy, thì đều phải tuân thủ tiêu chuẩn EN 54-4.

Vai trò của EN 54-4 trong hệ thống báo cháy

Trong tình huống khẩn cấp, mất điện lưới là kịch bản rất dễ xảy ra. Nếu không có nguồn dự phòng đáng tin cậy, toàn bộ hệ thống báo cháy và sơ tán sẽ mất tác dụng.

EN 54-4 được xây dựng nhằm đảm bảo rằng:

• Hệ thống luôn có điện để hoạt động 24/7

• Việc chuyển đổi giữa nguồn chính và nguồn dự phòng diễn ra tự động và không gián đoạn

• Nguồn điện cung cấp ổn định, an toàn, không gây lỗi cho các thiết bị khác

Các yêu cầu kỹ thuật chính của tiêu chuẩn EN 54-4

Nguồn điện chính và nguồn dự phòng

Thiết bị đạt EN 54-4 bắt buộc phải có:

• Nguồn điện chính: thường là điện lưới AC

• Nguồn dự phòng: ắc quy (battery) hoặc pin dự phòng

Khi mất điện lưới, hệ thống phải:

• Tự động chuyển sang nguồn dự phòng

• Không làm gián đoạn hoạt động của hệ thống báo cháy

• Không cần thao tác thủ công từ con người

Thời gian hoạt động dự phòng

EN 54-4 quy định rõ khả năng duy trì hoạt động của hệ thống khi sử dụng nguồn dự phòng:

• Duy trì chế độ chờ trong thời gian dài (thường 24 – 72 giờ, tùy cấu hình hệ thống)

• Sau đó vẫn phải đảm bảo thời gian hoạt động ở chế độ báo động theo yêu cầu

Điều này đảm bảo hệ thống vẫn hoạt động hiệu quả ngay cả trong sự cố mất điện kéo dài.

 Giám sát nguồn và ắc quy

Thiết bị EN 54-4 phải liên tục giám sát:

• Trạng thái điện lưới

• Điện áp và dòng sạc của ắc quy

• Tình trạng lỗi của ắc quy (hỏng, ngắt kết nối, suy giảm)

Khi phát hiện bất thường, hệ thống phải:

• Cảnh báo bằng đèn và/hoặc tín hiệu âm

• Ghi nhận lỗi để phục vụ công tác bảo trì

An toàn điện và bảo vệ hệ thống

EN 54-4 yêu cầu nguồn cấp phải có các cơ chế bảo vệ như:

• Bảo vệ quá áp, quá dòng

• Bảo vệ ngắn mạch

• Bảo vệ quá nhiệt

Những biện pháp này giúp tránh gây hư hỏng cho các thiết bị báo cháy và ngăn ngừa nguy cơ cháy nổ thứ cấp từ chính bộ nguồn.

Độ tin cậy và khả năng hoạt động liên tục

Thiết bị đạt EN 54-4 phải được thiết kế để:

• Hoạt động liên tục 24/7

• Có tuổi thọ cao

• Chịu được điều kiện môi trường khắc nghiệt

Nguồn cấp không được phép trở thành “điểm yếu” của toàn bộ hệ thống báo cháy.

Yêu cầu về ghi nhãn và chứng nhận

Một thiết bị nguồn đạt EN 54-4 phải có đầy đủ:

• Nhãn chứng nhận EN 54-4 rõ ràng

• Số chứng chỉ do tổ chức chứng nhận độc lập cấp

• Thông tin nhà sản xuất, model

• Tài liệu kỹ thuật và hướng dẫn lắp đặt, vận hành

Đây là căn cứ quan trọng trong quá trình nghiệm thu và kiểm định hệ thống.

So sánh nguồn thông thường và nguồn đạt EN 54-4

Khi nào bắt buộc áp dụng EN 54-4?

EN 54-4 là bắt buộc trong các trường hợp:

• Hệ thống báo cháy theo tiêu chuẩn Châu Âu

• Hệ thống báo cháy bằng giọng nói (Voice Alarm / PAVA)

• Công trình tại Châu Âu hoặc dự án yêu cầu tiêu chuẩn EN

Tại Việt Nam, EN 54-4 chưa bắt buộc theo quy định pháp luật, tuy nhiên:

• Rất phổ biến trong các dự án FDI

• Thường xuất hiện trong hồ sơ mời thầu quốc tế

• Được xem là tiêu chuẩn nâng cao độ tin cậy cho hệ thống

Mối liên hệ giữa EN 54-4 và các tiêu chuẩn khác

Trong một hệ thống báo cháy và sơ tán bằng giọng nói hoàn chỉnh, EN 54-4 luôn được áp dụng đồng bộ với:

• EN 54-16: Trung tâm điều khiển & khuếch đại Voice Alarm

• EN 54-24: Loa báo cháy

• EN 54-13: Tính tương thích của hệ thống

• ISO 7240-16 / EN 60849: Hệ thống sơ tán bằng giọng nói

Tiêu chuẩn EN 54-4 đóng vai trò nền tảng trong mọi hệ thống báo cháy, đảm bảo rằng nguồn điện luôn sẵn sàng để hệ thống hoạt động trong mọi tình huống, đặc biệt là khi xảy ra hỏa hoạn và mất điện lưới.

Việc lựa chọn thiết bị nguồn đạt EN 54-4 không chỉ giúp đáp ứng yêu cầu pháp lý tại Châu Âu, mà còn nâng cao độ an toàn, độ tin cậy và khả năng nghiệm thu quốc tế cho toàn bộ hệ thống báo cháy và sơ tán bằng giọng nói.

Các dòng sản phẩm nguồn TOA đáp ứng tiêu chuẩn EN 54-4

Hiện nay, dòng VX-3000DS hoàn toàn đáp ứng tiêu chuẩn EN 54-4

Nguồn: Tổng hợp