Trong lĩnh vực âm thanh, Nguồn Phantom (Phantom Power) là một phương thức cung cấp điện năng DC (dòng điện một chiều) cho các thiết bị âm thanh thông qua chính sợi cáp micro.

Nguồn Phantom là gì?

Nguồn Phantom thường ký hiệu là +48V trên các bàn mixer, soundcard hoặc preamp.

• Tại sao gọi là "Phantom" (Bóng ma)? Bởi vì dòng điện này được truyền đi "bí mật" cùng với tín hiệu âm thanh trên cùng một sợi cáp XLR (cáp 3 chân) mà không cần thêm dây dẫn điện rời. Nếu bạn dùng micro không cần nguồn, dòng điện này cũng không làm ảnh hưởng đến micro đó (trong điều kiện dây cáp chuẩn).

• Điện áp phổ biến: Mặc dù có các mức 12V hay 24V, nhưng 48V là tiêu chuẩn công nghiệp toàn cầu. Với các amply của TOA đa số sẽ được trang bị nguồn 01 Phantom nay (dòng A-3200, A-2000) hoặc có thể nhiều hơn (A-3500D, A-3600D).

Tại sao chúng ta cần nguồn Phantom?

Có hai lý do chính khiến một thiết bị âm thanh cần đến nguồn Phantom:

Cung cấp năng lượng cho Micro Condenser (Mic thu âm)

Khác với micro dynamic (như loại hát karaoke gia đình), micro condenser có cấu tạo gồm các bản cực điện dung. Để hoạt động, nó cần điện năng để:

• Phân cực cho màng rung: Tạo ra một môi trường điện từ để màng rung có thể biến đổi sóng âm thành tín hiệu điện.

• Vận hành mạch khuếch đại tích hợp: Bên trong mic condenser có các linh kiện điện tử nhỏ để xử lý tín hiệu trước khi truyền đi, và chúng cần điện để chạy.

Cung cấp năng lượng cho DI Box chủ động (Active DI Box)

Khi kết nối các nhạc cụ như đàn Guitar điện, Bass hay Keyboard vào hệ thống âm thanh chuyên nghiệp, người ta dùng DI Box. Các loại DI Box "chủ động" cần nguồn Phantom để khuếch đại và cân bằng tín hiệu từ nhạc cụ.

Một số lưu ý quan trọng khi sử dụng nguồn phantom

Để bảo vệ thiết bị, bạn nên ghi nhớ các quy tắc sau:

• Kiểm tra loại Micro: Micro Condenser bắt buộc cần nguồn Phantom. Micro Dynamic thường không cần (và không nên bật nếu không cần thiết, dù đa số mic dynamic hiện đại có thể chịu được). Với các thiết bị TOA như EM-380-AS, EM-800 là micro Condenser cần phải dùng nguồn Phantom, tuy nhiên với các dòng DM-1100, DM-1200... (Dynamic Microphone) thì không cần

• Thứ tự kết nối:

• (1). Cắm micro vào dây cáp.

• (2). Cắm cáp vào Mixer/Soundcard.

• (3). Sau đó mới bật nút +48V: Nguồn có thể bật từ Mixer/Amply hoặc từ Micro (nếu có). (Khi tháo ra thì làm ngược lại: Tắt +48V trước rồi mới rút dây để tránh tiếng "pụp" lớn có thể làm hỏng loa).

• Cẩn thận với Micro Ribbon: Đây là loại micro cổ điển cực kỳ nhạy cảm. Việc bật nguồn Phantom cho một số loại Micro Ribbon có thể làm hỏng màng rung của chúng ngay lập tức.